Khách sạn là một trong những loại hình lưu trú quan trọng và phổ biến nhất trong ngành du lịch – dịch vụ, không chỉ tại Việt Nam mà còn trên toàn thế giới. Với hệ thống tiện nghi đa dạng, dịch vụ chuyên nghiệp và khả năng đáp ứng nhiều nhóm khách hàng khác nhau, khách sạn trở thành lựa chọn quen thuộc cho các chuyến du lịch, công tác và lưu trú dài ngày.
Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ bản chất của mô hình khách sạn cũng như cách phân loại các loại hình khách sạn đang hoạt động hiện nay.
Khái niệm khách sạn là gì?
Khách sạn là cơ sở kinh doanh lưu trú hợp pháp, cung cấp dịch vụ cho khách trong thời gian lưu trú ngắn hoặc dài hạn. Các dịch vụ cốt lõi bao gồm phòng ở, ăn uống, vệ sinh, giải trí và nhiều tiện ích bổ sung khác nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, nghỉ ngơi của khách hàng.
Xét về bản chất, khách sạn là một doanh nghiệp dịch vụ có mục tiêu sinh lợi, hoạt động theo quy định pháp luật và chịu sự quản lý của cơ quan chức năng. Sự phát triển mạnh mẽ của du lịch, giao thương và nhu cầu di chuyển đã thúc đẩy mô hình khách sạn ngày càng đa dạng về quy mô, tiêu chuẩn và hình thức vận hành.
Nguồn gốc hình thành và phát triển của khách sạn
Khách sạn không phải là sản phẩm của thời hiện đại. Ngay từ thời cổ đại, các hình thức lưu trú sơ khai đã xuất hiện nhằm phục vụ người đi xa. Nhiều nền văn minh như La Mã, Hy Lạp hay Trung Hoa cổ đại đã có các trạm nghỉ, quán trọ dành cho thương nhân và lữ khách.
Bước sang thời Trung Cổ, các “inn” và “tavern” trở thành điểm dừng chân phổ biến trên các tuyến giao thương. Tuy nhiên, mô hình khách sạn đúng nghĩa – với quy mô lớn, dịch vụ tiêu chuẩn hóa – chỉ thực sự phát triển mạnh từ thế kỷ XVIII – XIX tại châu Âu, khi du lịch trở thành nhu cầu phổ biến của tầng lớp trung lưu và thượng lưu.
Sự ra đời của các khách sạn mang tính biểu tượng như The Ritz hay The Savoy đã đặt nền móng cho hệ thống khách sạn cao cấp và tiêu chuẩn sao như ngày nay, đưa ngành khách sạn trở thành trụ cột quan trọng của kinh tế du lịch toàn cầu.
Khái niệm chung về khách sạn theo tiêu chuẩn quốc gia
Theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4391:2015, khách sạn được hiểu là:
Cơ sở lưu trú du lịch có từ 10 buồng trở lên, được trang bị các điều kiện cần thiết để cung cấp dịch vụ lưu trú, đồng thời có thể kết hợp các dịch vụ bổ sung như ăn uống, vui chơi, giải trí và các tiện ích đi kèm khác.
Khái niệm này cho thấy khách sạn không chỉ bán “chỗ ngủ” mà còn bán trải nghiệm dịch vụ, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, nghỉ ngơi và thư giãn của khách trong suốt thời gian lưu trú
Các cách phân loại khách sạn phổ biến hiện nay
1. Phân loại theo tiêu chuẩn xếp hạng sao
Tại Việt Nam, khách sạn được xếp hạng từ 1 sao đến 5 sao, dựa trên các tiêu chí như:
- Vị trí và kiến trúc
- Trang thiết bị, tiện nghi
- Chất lượng dịch vụ
- Trình độ nhân sự
- Mức độ vệ sinh và an toàn
Khách sạn càng nhiều tiện ích, dịch vụ chuyên sâu và vận hành chuyên nghiệp thì thứ hạng sao càng cao.
2. Phân loại theo quy mô phòng
Dựa vào số lượng phòng lưu trú, khách sạn thường được chia thành:
- Khách sạn nhỏ: 1 – 150 phòng
- Khách sạn quy mô vừa: 151 – 400 phòng
- Khách sạn lớn: 401 – 1.500 phòng
- Khách sạn Mega: Trên 1.500 phòng
Quy mô phòng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phục vụ và phân khúc khách hàng mục tiêu.
3. Phân loại theo nhóm khách hàng đặc thù
Khách sạn thương mại (Commercial Hotel)
Phục vụ chủ yếu cho doanh nhân và khách công tác, thường đặt tại trung tâm đô thị, khu tài chính, khu văn phòng. Tiện ích nổi bật gồm phòng họp, Internet tốc độ cao, dịch vụ văn phòng và lưu trú ngắn hạn.
Khách sạn nghỉ dưỡng (Resort Hotel)
Hướng đến trải nghiệm thư giãn, nghỉ ngơi, thường tọa lạc tại ven biển, vùng núi hoặc khu du lịch sinh thái. Mô hình này tích hợp nhiều tiện ích như spa, hồ bơi, sân golf, hoạt động giải trí ngoài trời.
>> Xem thêm: Resort là gì? Resort và khách sạn có gì khác nhau?
Khách sạn căn hộ (Serviced Apartment / Condotel)
Kết hợp giữa không gian sinh hoạt của căn hộ và dịch vụ khách sạn. Phù hợp với khách lưu trú dài ngày, chuyên gia nước ngoài hoặc gia đình cần sự riêng tư.
Khách sạn sân bay (Airport Hotel)
Đặt gần hoặc trong khu vực sân bay, phục vụ hành khách quá cảnh, chờ chuyến bay hoặc lưu trú ngắn hạn.
Khách sạn sòng bạc (Casino Hotel)
Mô hình lưu trú kết hợp giải trí, tích hợp casino cùng các tiện ích như nhà hàng, trung tâm mua sắm, spa, biểu diễn nghệ thuật.
Khách sạn bình dân / Hostel
Hướng đến khách du lịch tiết kiệm, du lịch bụi, solo travel. Cung cấp dịch vụ cơ bản với chi phí thấp, không gian sinh hoạt chung.
Nhà nghỉ ven đường (Motel)
Phục vụ khách di chuyển đường dài, thường nằm dọc quốc lộ hoặc cao tốc, tiện lợi cho lưu trú ngắn hạn.
4. Phân loại theo vị trí địa lý
- Khách sạn trung tâm thành phố
- Khách sạn ven đô / ngoại thành
- Khách sạn ven biển
- Khách sạn miền núi, cao nguyên
Vị trí ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm, khả năng di chuyển và mục đích lưu trú.
5. Phân loại theo mức độ dịch vụ
- Khách sạn cao cấp
- Khách sạn trung cấp
- Khách sạn bình dân
6. Phân loại theo hình thức sở hữu
- Khách sạn nhà nước
- Khách sạn tư nhân
- Khách sạn cổ phần
- Khách sạn liên doanh
7. Phân loại theo mức độ liên kết
- Khách sạn độc lập
- Khách sạn thuộc tập đoàn / chuỗi thương hiệu
Qua việc tìm hiểu khái niệm và các cách phân loại khách sạn, có thể thấy đây là mô hình lưu trú đa dạng và linh hoạt, đáp ứng nhiều nhu cầu khác nhau của du khách. Việc hiểu rõ từng loại hình khách sạn sẽ giúp khách hàng lựa chọn nơi ở phù hợp, đồng thời hỗ trợ những người đang theo đuổi lĩnh vực quản trị khách sạn – du lịch có cái nhìn toàn diện và thực tế hơn.
Các dịch vụ đặc trưng của khách sạn
Không giống các loại hình lưu trú đơn giản, khách sạn thường cung cấp hệ thống dịch vụ đa dạng, bao gồm:
- Dịch vụ buồng phòng
- Dịch vụ ăn uống (nhà hàng, bar)
- Giặt là, dọn phòng
- Dịch vụ hành lý
- Tổ chức hội nghị, hội thảo, yến tiệc
- Các tiện ích bổ sung như spa, gym, hồ bơi (tùy phân khúc)
Câu hỏi thường gặp về khách sạn:
Tại sao lại gọi là “khách sạn”?
Tên gọi khách sạn bắt nguồn từ ý nghĩa gốc của hoạt động cho khách lưu trú tạm thời. Trong tiếng Việt, “khách” chỉ người từ nơi khác đến, còn “sạn” (có gốc Hán) dùng để chỉ nơi ở, nơi nghỉ. Khi ghép lại, khách sạn được hiểu là nơi đón tiếp và cho khách ở trọ trong thời gian ngắn hạn.
Khách sạn là gì theo quy định pháp luật Việt Nam?
Theo quy định của pháp luật và các văn bản quản lý du lịch, khách sạn được xác định là: Công trình kiến trúc được xây dựng độc lập, có quy mô từ 10 buồng ngủ trở lên, được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị và dịch vụ cần thiết để phục vụ khách du lịch lưu trú.
Khách sạn còn được gọi là gì?
Trong tiếng Anh, Hotel là thuật ngữ quốc tế dùng để chỉ khách sạn – cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú chuyên nghiệp.
